O Kampanii


W trwającym od lat „wyścigu” z galopującą epidemią cukrzycy, choroba stale wysuwa się na prowadzenie osiągając imponujące wyniki – statystycznie co 5 sekund na świecie pojawia się nowa diagnoza cukrzycy, a co 7 sekund umiera jedna osoba z powodu jej powikłań. Czy nadal będziemy tylko kibicować cukrzycy czy w końcu zaczniemy się z nią ścigać?

Dziś nie pozostaje nam nic innego jak podjąć wyzwanie i zacząć ścigać się z cukrzycą. Jeśli teraz nie potraktujemy tego poważnie, choroba będzie zbierać kolejne „trofea”. Obecnie już 415 milionów ludzi na świecie zmaga się z cukrzycą, a jeśli nic z tym nie zrobimy, liczba ta podwoi się tylko w ciągu jednego pokolenia. Niezwykle ważne jest więc dla nas informowanie o możliwych powikłaniach choroby, ale też nowoczesnych terapiach leczenia.

„Ścigamy się z cukrzycą” to zarówno nasze wyzwanie jakie rzucamy tej chorobie, jak i nazwa ogólnopolskiej kampanii społeczno-edukacyjnej zainicjowanej przez organizacje pacjentów działających na rzecz osób z cukrzycą w Polsce.

„Ścigamy się z cukrzycą” to też walka z chorobą prowadzona na różnych poziomach. Naszym celem jest zwrócenie uwagi na problem niskiej świadomości społecznej dotyczącej cukrzycy wśród osób zdrowych ignorujących wczesne objawy, chorych, którzy poprzez złą dietę, niską aktywność fizyczną i niewłaściwe leczenie narażają się na groźne powikłania choroby, a także liderów opinii, którzy nie dostrzegają wagi problemu, co skutkuje brakiem długotrwałych rozwiązań systemowych w zakresie walki z cukrzycą.

„Ścigamy się z cukrzycą” to wezwanie do wspólnej, aktywnej walki z chorobą poprzez zwiększenie wiedzy na temat cukrzycy, a w konsekwencji zmiany trybu życia – wprowadzenia odpowiedniej diety i regularnej aktywności fizycznej.

Kampania organizowana jest przez Koalicję na Rzecz Walki z Cukrzycą, we współpracy z czołowymi organizacjami pacjenckimi działającymi na rzecz pacjentów: Europejska Klinika Cukrzycy, Polskie Stowarzyszenie Diabetyków, Ogólnopolska Federacja Organizacji Pomocy Dzieciom i Młodzieży Chorym na Cukrzycę oraz Towarzystwo Pomocy Dzieciom i Młodzieży z Cukrzycą. Mecenasem kampanii jest firma Novo Nordisk.

O Cukrzycy


415 mln

osób na świecie
żyje z cukrzycą

1 mln

osób żyje z cukrzycą
w Polsce nie wiedząc
o swojej chorobie

Objawy cukrzycy:

  • Nadmierne pragnienie
  • Częste oddawanie moczu
  • Skrajne zmęczenie
  • Nagła utrata wagi
  • Ciągły głód
  • Nieostre widzenie

Diagnoza: Podstawowym badaniem w rozpoznaniu cukrzycy jest określenie poziomu glikemii HbA1c

Cukrzyca typu 1:

  • Organizm nie jest w stanie wytwarzać insuliny, której potrzebuje.
  • Zachorowalność stale rośnie.
  • Zwykle rozpoznawana u dzieci i młodzieży.
  • Przyczyny nie są znane, ale wiadomo, że choroba występuje, kiedy układ odpornościowy zaatakuje komórki wytwarzające insulinę.
  • Objawy często występują w sposób nagły.
  • Koniecznie jest codzienne przyjmowanie insuliny.

Cukrzyca typu 2:

  • Organizm produkuje zbyt mało insuliny i/lub nie reaguje na nią odpowiednio.
  • Zachorowalność rośnie w tempie porównywalnym z epidemią.
  • Zdrowa dieta, regularna aktywność fizyczna, utrzymanie prawidłowej masy ciała i unikanie używania tytoniu mogą zapobiec wystąpieniu cukrzycy typu 2 lub je opóźnić.
  • Czynnikami ryzyka są wiek, cukrzyca typu 2 w rodzinie, otyłość, niska aktywność fizyczna, pochodzenie etniczne.
  • Objawy często występują stopniowo.
  • Leczenie polega na wprowadzeniu zdrowej diety oraz ćwiczeń, a także przyjmowaniu leków.
Aktywność fizyczna w cukrzycy
Hipoglikemia a aktywność fizyczna w cukrzycy
Korzyści z wysiłku fizycznego
Cele terapeutyczne a aktywność fizyczna w cukrzycy
Taniec sposobem walki z cukrzycą
Rugby jako sposób walki z cukrzycą

Powikłania


Osoby chore na cukrzycę są narażone na zwiększone ryzyko wystąpienia wielu poważnych problemów zdrowotnych.

Stale podwyższony poziom glukozy we krwi może prowadzić do poważnych chorób serca i naczyń krwionośnych, oczu, nerek, nerwów i zębów.

Osoby chore na cukrzycę są czterokrotnie bardziej narażone na choroby układu sercowo-naczyniowego, w tym chorobę niedokrwienną serca oraz jej ciężkie powikłania (zawał mięśnia sercowego, udar mózgu oraz zgon).

Powikłania cukrzycy można podzielić na ostre i przewlekłe. Powikłania przewlekłe to takie, które występują w dłuższym okresie czasu i powodują zmiany w naczyniach krwionośnych, tkankach i narządach. Powikłania takie mogą rozwijać się w przebiegu zarówno cukrzycy typu 1. jak i 2.

Poważne i zagrażające życiu ostre powikłania cukrzycy mogą rozwijać się szybko. Stany te są spowodowane niewystarczającym poziomem insuliny, co prowadzi do ciężkiej hiperglikemii lub innych zaburzeń metabolizmu glukozy, elektrolitów oraz wody. Z drugiej strony niedopasowanie nadmiaru dostępnej insuliny i zmniejszonego zapotrzebowania na ten hormon może prowadzić do hipoglikemii, która jest najczęstszym i ciężkim działaniem niepożądanym leczenia cukrzycy.

Powikłania wczesne:

  • kwasica ketonowa
  • stan hiperglikemiczno-hipersomolalny
  • hipoglikemia (niski poziom glukozy we krwi)
  • hiperglikemia (wysoki poziom glukozy we krwi)

Powikłania późne:

  • uszkodzenia małych naczyń krwionośnych (mikroangiopatia): retinopatia cukrzycowa (choroby oczu), neuropatia cukrzycowa (uszkodzenia nerwów), nefropatia cukrzycowa (cukrzycowa choroba nerek)
  • uszkodzenia dużych naczyń krwionośnych (makroangiopatia): choroby serca, udar mózgu, stopa cukrzycowa

Jak można zmninimalizować ryzyko powikłań cukrzycy:

Utrzymanie poziomu glukozy we krwi, ciśnienia krwi oraz cholesterolu na poziomie zbliżonym do prawidłowego może pomóc opóźnić wystąpienie powikłań cukrzycy bądź im zapobiec. Dlatego osoby z cukrzycą wymagają regularnego monitorowania szeregu czynników ryzyka od samego początku choroby.

Źródła:
  • Raport „Społeczny obraz cukrzycy”, 14 listopada 2010 r
  • Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2014 Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego, Dawna Diabetologia Praktyczna 2014, tom 3, Suplement A
  • http://www.mojacukrzyca.org/?a=text&id=19

Powikłania sercowo-naczyniowe

Najczęstszym późnym powikłaniem cukrzycy i główną przyczyną zwiększonej śmiertelności pacjentów z cukrzycą typu 1. i 2. są choroby układu sercowo-naczyniowego, w tym:

  • choroba niedokrwienna serca, spowodowana przedwczesnym rozwojem zmian miażdżycowych w naczyniach wieńcowych
  • zawał serca
  • udar mózgu

Na wystąpienie powikłań sercowo-naczyniowych szczególnie narażeni są pacjenci cierpiący na cukrzycę typu 2, u których chorobę rozpoznaje się zwykle po 50. roku życia!

Aby zapobiec powikłaniom pacjenci powinni utrzymywać prawidłowe wartości glukozy we krwi, ciśnienia tętniczego krwi oraz cholesterolu. Niezwykle istotne jest też stosowanie właściwej terapii, która zmniejsza ryzyko wystąpienia powikłań sercowo-naczyniowych.

Źródła:
  • Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2014 Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego, Dawna Diabetologia Praktyczna 2014, tom 3, Suplement A
  • http://www.mojacukrzyca.org/?a=text&id=19

Hipoglikemia

Hipoglikemia, to ostre powikłanie cukrzycy, w którym poziom cukru we krwi spada poniżej bezpiecznego poziomu – rozpoznaje się je przy obniżeniu stężenia glukozy we krwi poniżej 70 mg/dl (3,9 mmol/l). Objawy hipoglikemii mogą być też odczuwalne już przy poziomie cukru powyżej 100 mg/dl, jeśli następuję szybki spadek poziomu cukru.

Najczęstsze przyczyny hipoglikemii:

  • błędy dietetyczne (np. pominięcie posiłku),
  • błędy w dawkowaniu leków,
  • zbyt duży wysiłek fizyczny,
  • spożycie zbyt dużej ilości alkoholu.

Typowe objawy:

  • pocenie się,
  • zmęczenie, senność,
  • zawroty i ból głowy,
  • uczucie głodu,
  • niepokój,
  • zaburzenia widzenia,
  • przyspieszone bicie serca.

Ciężkie niedocukrzenie zagraża utratą przytomności i śpiączką! Hipoglikemia występuje dwa do trzech razy częściej u osób z cukrzycą typu 1 niż u osób z cukrzycą typu 2.
W ciężkich przypadkach hipoglikemia może spowodować utratę przytomności, śpiączkę, uraz, a nawet zgon.

Nieświadomość hipoglikemii, to sytuacja, w której pacjent regularnie traci zdolność odczuwania i rozpoznania objawów hipoglikemii. Wówczas pierwsze objawy chory zauważy dopiero, gdy następuje jej ciężka postać i wymaga on pomocy osób trzecich. Jej główne przyczyny to częste epizody hipoglikemii oraz neuropatia cukrzycowa, która uszkadza zdolność odczuwania. Warto więc porozmawiać na ten temat z lekarzem prowadzącym!

Źródła:

Aktywność fizyczna a cukrzyca


Jeśli chorujesz na cukrzycę regularna aktywność fizyczna pomoże Ci utrzymać stabilny poziom cukru we krwi, ograniczyć ryzyko powikłań oraz poprawić samopoczucie. Sport to także sposób na zapobieganie lub opóźnienie wystąpienia cukrzycy typu 2.

NIE DAJ SIĘ ZASKOCZYĆ

Podczas wysiłku fizycznego poziom glukozy we krwi może rosnąć lub spadać. Konieczne może się zatem okazać odpowiednie dostosowanie diety lub przyjmowanych dawek insuliny (jeśli przyjmujesz ją z uwagi na cukrzycę). Skontaktuj się w tej sprawie ze swoim lekarzem.

POROZMAWIAJ ZE SWOIM LEKARZEM

Jeśli nie masz pewności jak radzić sobie z cukrzycą podczas ćwiczeń fizycznych, porozmawiaj ze swoim lekarzem. Jest to szczególnie ważne, jeśli masz zamiar uprawiać sport lub podejmować aktywność fizyczną w stopniu intensywnym.

ZMIERZ STĘŻENIE GLUKOZY WE KRWI

Na stężenie glukozy we krwi ma wpływ dieta, intensywność i czas trwania aktywności fizycznej, a nawet pogoda. Dlatego należy zawsze mierzyć stężenie glukozy we krwi przed ćwiczeniami fizycznymi i po nich, a także w trakcie ich wykonywania.

ILE I JAK CZĘSTO?

W większości wytycznych opracowanych z myślą o pacjentach z cukrzycą zaleca się podejmowanie aktywności fizycznej kilka razy w tygodniu. Lekarz pomoże Ci zdecydować jak często i jak długo powinieneś ćwiczyć.

KAŻDA AKTYWNOŚĆ SIĘ LICZY!

Aktywność fizyczna może przybierać różne formy – może to być sport, spacery w żywym tempie, taniec, pływanie, a nawet rezygnacja z windy na rzecz schodów. Cechą skuteczności każdej wykonywanej aktywności fizycznej jest umiarkowane przyspieszenie akcji serca (tętna) i częstości oddechów. Granice aktywności fizycznej u osób z cukrzycą powinien wyznaczać lekarz. Wybierz aktywność dopasowaną do poziomu Twojej sprawności i postaraj się przy tym dobrze bawić!

ZACZNIJ POWOLI

Ćwicz w tempie odpowiadającym Twoim możliwościom. Zacznij powoli, ale bądź konsekwentny. W ten sposób łatwiej unikniesz bólu i nadwyrężeń.

ZADBAJ O ZDROWĄ DIETĘ

Jedz dużo owoców i warzyw, ogranicz ilość tłuszczów nasyconych oraz cukru. Zastąp wysoko przetworzone węglowodany produktami pełnoziarnistymi. Twój dietetyk i lekarz pomogą Ci opracować prawidłową dietę.

NAWADNIAJ ORGANIZAM

Pij dużo wody przed treningu, w trakcie i po treningu.

Media


Organizatorzy


Inicjator kampanii
Mecenas kampanii